X
تبلیغات
تربیت بدنی وعلوم ورزشی - فیزیولوزی ورزش

تربیت بدنی وعلوم ورزشی

PHYSICAL EDUCATION AND SPORT SINCE INPUT 86 UNIVERCITY ALISHAR

بسم الله الرحمن الرحیم

نام درس:فیزیولوژی ورزش(1)

منبع درس: کتاب فیزیولوژی ورزش و فعالیت بدنی(جلد اول)

نویسنده:جک اچ.ویلمور-دیوید ال.کاستیل

ترجمه:دکتر ضیا معینی و همکاران

مدرس : بهمن تاروردي زاده

 

جهت شرکت در آزمونهای کارشناسی ارشد نیاز به مطالعه منابع دیگر از جمله کتاب

فیزیولوژی ورزش – نوشته فاکس و ماتیوس

ترجمه : دکتر اصغر خالدان

فصل اول

تعاریف و تاریخچه

تعریف آناتومی وفیزیولوژی

*آناتومی:مطالعه ساختار موجود زنده یاریخت شناسی(مورفولوژی)

*فیزیولوژی :مطالعه کارکرد بدن

 

فیزیولوژی ورزش:مطالعه چگونگی تغییرات ساختاری وکارکردی بدن به هنگام فعالیت های کوتاه مدت و دراز مدت

تاریخچه

تاریخچه توسط دانشجویان جهت آشنائی مطالعه خواهد شد

واکنش فیزیولوژیکی کوتاه مدت نسبت به ورزش

واکنش بدن نسبت به یک وهله ورزش واکنش کوتاه مدت می باشد .

 

واکنش دراز مدت ،مطالعه تغییرات بدن نسبت به تمرینات طولانی مدت می باشد .

عواملی که باید در موقع آزمون (جهت پژوهش)مورد توجه قرار گیرد

درجه حرارت

 

غذای مصرفی

 

میزان سر و صدا

 

و .................

 

مطالعات نشان داده که این متغیرها روی ضربان در حالت استراحت و ورزش تاثیر گذار است .

 

برای مثال در موقع آزمون زنان متغیرهای زیر به هنگام چرخه قاعدگی کنترل باید کنترل گردد:

 

وزن بدن، کل آب بدن ، دمای بدن ، میزان متابولیسم ، ضربان قلب ، حجم ضربه ای

ویژگی چرخ کارسنج(دستگاه ارگومتر )

 

چرخهای کارسنج مناسب ترین وسیله برای ارزیابی تغییرات عملکرد فیزیولوژیکی زیر بیشینه (قبل و پس ازتمرین ) افرادی است که وزن بدن آنها تغییر کرده است .

 

مقاومت در چرخ کار سنج مستقل از وزن بدن است ، اما کار اجرا شده روی نوار گردان مستقیما با وزن بدن مربوط است .

مزایا و معایب انجام آزمون با چرخ کارسنج :

مزایا : امکان اندازه گیری فشار خون و نمونه گیری خون بدلیل اینکه بالا تنه تقریبا بی حرکت است .

میزان کار به وزن بدن بستگی ندارد. این موضوع زمانی اهمیت پیدا می کند که بخواهیم واکنشهای فیزیولوژیکی را نسبت به میزان کار(بازده توان ) استانداردی مشخص کنیم.

معایب:احتمال خستگی عضلات پا قبل از بدن (خستگی موضعی پاها)، جمع شدن خون در پاها (کم شدن خون برگشتی به قلب )، یا استفاده کمتر از توده عضلانی در خلال ورزش با چرخ کارسنج در مقایسه با ورزش روی نوارگردان

مزایا و معایب نوار گردان (دستگاه تردمیل )   

 

مزایا : معمولا با دستگاههای نوارگردان،مقادیر حداکثر تقریبا تمام متغیرهای فیزیولوژیک مثل ضربان قلب ، تهویه ریوی و اکسیژن مصرفی بهتر ارزیابی و اندازه گیری می شود .

معایب: قیمت گرانتر،اشغال فضای بیشتر ،مشکل بودن اندازه گیری فشار خون و نمونه گیری خون به هنگام استفاده از تردمیل از جمله مواردی است که لازم به اشاره است .

مفاهیم اساسی

سازگاریهای تدریجی فیزیولوژیکی با تمرین در نتیجه تمرینات دراز مدت روی می دهد و چگونگی سازگاریهای بدن نسبت به ورزش یا تمرین مورد نظر فیزیولوژیست های ورزشی است .

تفاوتهای فردی : بر این اساس افراد مختلف نسبت به یک برنامه تمرینی معین واکنشهای متفاوت از خود نشان می دهند .

اصل ویژگی : یعنی تمرینات باید به طور ویژهای مطابق با نوع فعالیت ورزشی ورزشکار باشد.

اصل بی مصرفی : یعنی با بی تمرینی آمادگی جسمانی  کاهش می یابد.

اصل اضافه بار فزاینده: برنامه تمرینی باید بدن (عضلات و دستگاه قلبی عروقی) را درگیر فعالیت شدیدتر از حالت عادی بکند ، بطوری که وقتی بدن سازگاری حاصل کرد ، شدت تمرین به سطح بالاتری ارتقا یابد .

آشنائی با تمرینات مقاومتی، تناوبی، تداومی،فارتلک و دایره ای

تمرینات مقاومتی : این تمرینات قدرت،توان و استقامت عضلانی را افزایش می دهد . شیوه تمرین شامل دوره ها،تکرارها و مقاومت معینی است .

تمرینات تناوبی : شامل دوره های کار و استراحت یا کاهش فعالیت است . در تمرین تناوبی روی هم رفته کار بیشتری انجام می شود، زیرا در طول فعالیت دوره های استراحت وجود دارد .

تمرینات تداومی : بطور مستمر وبدون وقفه انجام می شود .

تمرین تداومی با شدت زیاد هنگامی است که تمرین با شدت 85 تا 95 درصد حداکثر ضربان قلب اجرا می شود و برای آمادگی ورزشکاران استقامتی بسیار موثر است.

 

تمرین تداومی با شدت کم هنگامی است که تمرین با شدت 60 تا 80 درصد حداکثر ضربان قلب اجرا می شود و جهت حفظ تندرستی ، آمادگی عمومی ،و تمرین خارج از فصل مسابقه بوده و بطور کلی کم خطر می باشد .

 

ادامه انواع تمرینات:

 

تمرینات فارتلک : ترجیحا این تمرینات را دوندگان استقامتی مورد استفاده قرار می دهند . نوعی تمرین تداومی است که با تناوب همراه است . این تمرین معمولا در مدت 45 دقیقه و یا بیشتر و با سرعت متغیر انجام می گیرد .

 

تمرینات دایره ای :در این تمرینات فعالیت های مختلفی به صورت ایستگاهی و شبکه ای و یا دایره ای انجام می گیرد

وبطور عمده تمرینات جهت افزایش قدرت، استقامت عضلانی و انعطاف پذیری صورت می گیرد.

 

فصل دوم


کنترل عضلانی حرکت

انواع عضله

1)صاف 
    
2)قلبی

3)اسکلتی

 

بافت پیوندی

 

►    عضله -------------------اپی میوزیوم

 

►    دسته تار عضلانی-------پری میوزیوم

 

►    تار عضلانی (سلول)------اندومیوزیوم

 

تارچه های عضلانی

 

هر تار عضلانی شامل صدها وهزاران  

 

میوفیبریل(تارچه)می باشد(به شکل طنابهای طویل)

 

تارچه ها از بخشهای کوچکتری بنام سارکومر تشکیل شده است.

“سارکومر” کوچکترین واحد کاری(انقباضی)عضله است.

 

معرفی فیلامانهای اکتین ومیوزین
سارکومر شامل دو نوع فیلامان پروتئینی بنام اکتین ومیوزین است که مسئول انقباض عضله می باشند.

 

اکتین

الیاف باریک و از سه مولکول “اکتین”

“ تروپونین”

 و”تروپومیوزین

 

 

میوزین

الیاف ضخیم که دارای زوائد جانبی بنام پلهای عرضی می باشد.

 

 

مخطط بودن سارکومر

 

 

وجود نوارهای تیره       a    وروشن         i      که بطور متناوب وجود دارد.

 

در مرکز سارکومر یک ناحیه روشن تر وجود دارد که

 

خالی از اکتین است و منطقه      h    نامیده می شود      

 

 

 

:صفحه یا خط   z
در دو انتهای سارکومر نوارهای روشن 
i

 

توسط خط   z  یا غشاء

قطع می شوند


نظریه لغزش فیلامان ها(تئوری لغزشی)

سر خوردن دو فیلامان بر روی یکدیگر در نتیجه اتصال

 

 پیاپی پلهای عرضی (ارتباطی) به نقاط فعال اکتین .

 

 

انرژی مورد نیاز برای انقباض عضله چگونه تامین می شود ؟

•         بر سر میوزین مولکول         atp  وآنزیم            atpase  وجود دارد

 

                      Atpase

Atp------------------adp         

 

 

 

سارکولم (غشاء تار عضلانی)

تاندون (طنابهای لیفی بافت پیوندی)

 

سارکوپلاسم تار عضلانی:

بخش مایع تار عضلانی است که شامل پروتئین های محلول ومواد معدنی وچربی وگلیکوژن واندامک ها می باشد.

تار عضلانی دارای ذخایر زیادی از گلیکوژن و همچنین حاوی میوگلوبین (شبیه هموگلوبین) میباشد.

وظایف لوله های عرضی (توبولهای عرضی)

 

1) انتقال تحریکات عصبی به تارچه ها

 

 

2) انتقال مواد مایع خارج از سلول مانند گلوکز و اکسیژن و یون ها

 

شبکه سارکو پلاسمی:

 

1)کانالهای غشایی موازی با تارچه های عضلانی مانند تور و حلقه

 

2)محل ذخیره کلسیم جهت انقباض

 

مراحل انقباض:

 

1)تحریک(تکانه عصب حرکتی)

 

2)آزاد شدن استیل کولین 

 

3)اتصال استیل کولین به غشاء تار عضلانی

 

4)باز شدن دروازه های یونی غشاء تار عضلانی

 

5)وارد شدن سدیم  به درون تار عضلانی (دپوریلاریزاسیون)

 

 

ادامه مراحل انقباض

6)در صورت ورود سدیم به اندازه کافی یعنی به اندازه آستانه تحریک (ایجاد پتانسیل عمل)

7)انتقال تحریک توسط سیستم       t     و رها شدن کلسیم از شبکه سارکوپلاسمی عضله

8)پیوند کلسیم با تروپونین

9)بلند شدن مولکولهای تروپومیوزین از روی تروپونین و آشکار شدن نقاط فعال

 

 

ادامه....
 

10) اتصال پلهای ارتباطی با نقاط فعال اکتین

11)سر خوردن الیاف اکتین توسط پلهای ارتباطی
به سمت مرکز
 
12)در صورت پایان یافتن تحریکات انقباض به اتمام رسیده و کلسیم توسط تلمبه فعال و با صرف انرژی به شبکه سارکوپلاسم باز میگردد

 

 

1)بطور عمده عضلات اسکلتی شامل هر دو نوع تار کند انقباض تند انقباض هستند
 


2) انواع متفاوت تارها دارای              atpase  متفاوت هستند
            pase at       موجود در تارهای         ft     سریع تر عمل می کند و انرژی مورد نیاز حرکت عضله را سریع تر    atpase  تارهای st  قراهم میکند

 

دارای شبکه سارکوپلاسمی گسترده تری هستند FT 3)تارهای

 

که این موضوع موجب افزایش انتقال کلسیم موردنیاز .حرکت عضله می شود   

4)نرون های حرکتی که واحدهای       Ft    را عصب رسانی می کنند نسبت به نرونهای حرکتی که واحدهای حرکتی      st      را عصب رسانی می کنند بزرگتر هستند.

5)نسبت تارهای     st     و         ft    در عضلات دست و پای یک فرد معمولا مساوی است.

 

6)تارهای      st    ا ستقامت هوازی بیشتری دارند وبرای فعالیت های استقامتی با شدت کم مناسب هستند.

 

 

7) تارهای        ft   برای فعالیت های    غیر هوازی                 

    مناسب تر است تارهای       fta     در فعالیت های انفجاری مورد

استفاده قرار می گیرند در مورد تارهای      ftb         هنوز اطلاعات

کاملی در دست نیست ولی مشخص شده که این تارها به اسانی در

فعالیت فرا خوانده نمی شوند

 

طبقه بندی تارهای عضلانی

تند انقباض  

         b

تند انقباض

        a

کند انقباض

سیستم  1

 نوع     

        IIb

        

نوع                     IIa

نوع                            I

سیستم   2

       FG

       FOG

        SO

سیستم     3

ویژگی تارهای عضلانی

bتند انقباض 

a تند انقباض 

کند انقباض  

سیستم 1  

پائین     

متوسط بالا 

بالا     

ظرفیت اکسایشی

بالاترین   

بالا      

پائین     

ظرفیت گلیکولیتیک

سریع     

سریع      

آهسته     

سرعت انقباض

پائین      

متوسط     

بالا       

مقاومت در برابر خستگی

بالا        

بالا       

پائین       

قدرت واحد حرکتی

ویژگی های ساختاری وعملکردی انواع تارهای عضلانی

FTb

FTa

ST

ویژگی ها  

800-300 

800-300 

180-10 

تعداد تار به ازای هر نرون حرکتی

بزرگ     

بزرگ     

کوچک    

اندازه نرون حرکتی

سریع     

سریع     

آهسته     

سرعت هدایت عصب

50      

50     

110     

سرعت انقباض(میلی ثانیه)

سریع     

سریع     

آهسته      

ATPaseنوع

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ادامه ویژگی تارهای  

FTb-FTa-ST   

 

زیاد     

زیاد     

کم       

گسترش شبکه سارکوپلاسمی

زیاد     

زیاد     

کم       

نیروی واحد حرکتی   

کم       

متوسط    

زیاد      

ظرفیت هوازی (اکسایشی)  

زیاد      

زیاد      

کم        

ظرفیت    

 بی هوازی   

 

 

 

ملاحظات

واحد های حرکتی تابع” قانون همه یا هیچ “هستند

 

برای اینکه یک واحد حرکتی برای فعالیت فرا خوانده شود تکانه عصب حرکتی باید در حد و یا بیش از آستانه تحریک باشد.وقتی چنین وضعیتی رخ دهد تمام تارهای عضلانی یک واحد حرکتی به صورت حد اکثر عمل میکنند  اگر تحریک در حد آستانه نباشد هیچ تاری در آن واحد حرکتی عملی انجام نمی دهد.

 

یکی از دلایل عمده افزایش نیروی عضلانی

تعداد واحد های فعال شده:

*فعال شدن واحدهای حرکتی بیشتر ودر نتیجه فعال شدن     تارهای عضلانی بیشتر

 

دلایل دیگر افزایش نیرو:

Ú     1)نوع واحدهای حرکتی فعال شده

 

Ú     2)اندازه عضله

 

Ú     3)طول اولیه عضله

 

Ú     4)زاویه مفصل

 

Ú     5)سرعت عمل عضله

Ú      

 

 

الگوی فرا خوانی تارها

در فعالیت های با شدت کم بطورعمده نیروی عضلانی بوسیله     تارهای         st    تولید می شود همزمان با افزایش نیروی مقاوم تارهای         fta     بسیج می شوند و اگر قدرت حداکثر لازم باشد تارهای   ftb         هم فعال می شود الگوی فراخوانی مشابهی در رشته های ورزشی دراز مدت دنبال می شود.   

                                                  

جهت استعداد یابی

توجه به:

 

1)انواع تارهای عضلانی

 

2)عملکرد قلبی وعروقی

 

3)اندازه عضله

 

تقسیم بندی عضلات درگیر در حرکت

 

1)عضلات موافق یا اصلی

 

2)عضلات مخالف

 

3)عضلات همکار یا کمکی

 

 

سه نوع عمل عضله:

 

1)عمل درونگرا  (کوتاه شدن عضله)

 

2)عمل ایستا( عمل عضلانی بدون تغییر در زاویه مفصل)

 

3)عمل برونگرا(طویل شدن عضله)

 

 

فصل سوم

کنترل عصبی حرکت

 

ملاحظات

تکانهای عصبی از طریق دندریتها به جسم سلولی می ایند  واز جسم سلولی با گذر از طول  اکسون  به فیبریلهای پایانی آکسون می ریزد

 بازنگری

 

Rpm  معادل 70 میلی ولت نرون   از تفکیک یوننهای سدیم  وپتاسیم  دز دو سر غشاء بدست می آید که در حفظ ان پمپ سیدم وپتاسیم

 

 

 

 

 

 

 

 

 

هر تغییری که پتانسیل غشاء را مثبت تر کند یک دپولاریزاسیون است و هر تغییری که این پتانسیل را منفی تر کند یک هایپر پلاریزاسیون است این تغییرات زمانی روی می دهند که دروازه های یونی غشاء باز می شوند و به یون ها اجازه حرکت از سوئی به سوی دیگر می دهند.

اگر غشاء به اندازه 15 تا 20 میلی ولت دپلاریزه شود به آستانه تحریک می رسد و پتانسیل عمل بوجود می آید پتانسیل های عمل در پائین تر از آستانه تحریک ایجاد نمی شوند

 

 

سلسله رویداد های پتانسیل عمل

افزایش نفوذ پذیری نسبت به سدیم در نتیجه باز شدن دروازه های سدیم

کاهش نفوذ پذیری نسبت به سدیم به هنگام بسته شدن دروازه ها

باز شدن دروازه های پتاسیم رپلاریزاسیون

 

 

هدایت جهشی

در نرون های میلین دار تکانه عصبی از طریق آکسون و به صورت جهشی در گره های رانویه به حرکت در می آید (گره های رانویه بریدگی هایی در بین سلول های  سازنده غلاف میلین هستند ) .

سرعت هدایت 5 تا 50 برابر سریعتر از تار های عصبی هم اندازه بدون میلین است

 

تکانه ها در نرون هایی که قطر بیشتری دارند سریعتر حرکت می کنند .

 

 

نکته :

استیل کولین و نور اپی نفرین دو میانجی عصبی اصلی هستند که تکانه های عصبی را در طول سیناپس ها وشکاف های سیناپسی منتقل می کنند .

 

 

سیناپس عصبی واتصال عصبی-عضلانی

سیناپس عصبی از بخش های زیر تشکیل شده است :

 

پایانه های آکسون نرون پیش سیناپسی

گیرنده های پس سیناپسی دندریت یا جسم سلولی نرون بعدی

شکاف سیناپسی بین دو نرون 

 

 

البته تفاوت اتصال عصبی عضلانی با سیناپس عصبی در این است که گیرنده های پس سیناپسی در اتصال عصبی عضلانی تار عضلانی است.

 

میانجی های عصبی   

 

تکانه های عصبی موجب رها شدن مواد شیمیایی خاصی بنام میانجی های عصبی از پایانه های آکسون پیش سیناپسی به درون شکاف سیناپسی می شوند .

 

میانجی های عصبی درطول شکاف سیناپسی انتشار می یابند وبه گیرنده های پس سیناپسی می پیوندند .

 

باپیوند میانجی های عصبی تکانه با موفقیت منتقل میشود با انتقال تکانه میانجی

 

 

دی پلاریزاسیون (تحریکی)    epsp

 وهایپرپلاریزاسیون(بازدارندگی)  ipsp

پیوند میانجی عصبی با گیرنده های پس سیناپسی دروازه های یونی غشاء را باز می کند که بستگی به ویژگی میانجی عصبی وگیرنده هایی که به آنها می پیوندد می تواند موجب دپلاریزاسیون ویا هایپرپلاریزاسیون شود.

 

SUMMATION  جمع 

 

 

پایانه پیش سیناپسی واحد نمی تواند دی پلاریزاسیون کافی برای ایجاد پتانسیل عمل تولید کند برای ایجاد پتانسیل عمل پیام های متعددی مورد نیاز است این پیامها ممکن است از یک نرون واحد یا چند نرون باشد .

پایانه های آکسون نرون ها میانجی های عصبی را پشت سر هم و به سرعت رها می کنند.

 

 

زمانی که جمع تحریکات به آستانه تحریک برای دی پلاریزاسیون رسید و یا از آن بیشتر شد پتانسیل عمل بوجود میآید فرایند گرد همایی پیامهای رسیده تحت عنوان “جمع “ شناخته شده است .

 

CNS   :دستگاه عصبی مرکزی

Cns شامل مغز ونخاع است

الف)مغز: مخ – دیانسفالون – مخچه –ساقه مغز

 

1) مخ :از دو نیمکره تشکیل شده است .

قشر مخ (ماده خاکستری :  جایگاه تفکر و هوش و آگاهی از محرکهای حسی و کنترل ارادی حرکات )

دارای چهار لوب و یک توده مرکزی :

 

 

1)لوب پیشین:هوش عمومی و کنترل حرکتی

 

2)لوب گیجگاهی: دریافت اطلاعات شنوایی

 

3)لوب آهیانه : دریافت اطلاعات حسی کلی

 

4) لوب پس سری :دریافت اطلاعات دیداری

 

 

2)دیانسفالون(تالاموس وهیپوتالاموس)

 

 

* تالاموس :مرکز مهم یکپارچگی

تمام داده های حسی ابتدا وارد تالاموس سپس به نواحی دیگر

 

*هیپوتالاموس :در زیر تالاموس ومسئول هموستاز(تعادل حیاتی)

 

 عملکرد دستگاه عصبی خودکار:کنترل دمای بدن-تعادل مایعات-کنترل عصبی غدد -هیجانها-تشنگی و گرسنگی-خواب و بیداری )

 

3)مخچه

 

 

پشت ساقه مغز

کنترل حرکت

4) ساقه مغز

 

شامل مغز میانی-پل مغزی –بصل النخاع

 

*محل عبور کلیه اعصاب حسی و حرکتی

 

*هماهنگی عضلانی-تون عضلانی-کنترل عملکرد دستگاه قلبی عروقی و تنفسی-تعیین وضعیت هوشیاری

 

 

ب) نخاع شوکی

 

هدایت دو سویه ایمپالسها :

 

حسی (آوران ) خلفی

 

حرکتی(وابران)قدامی

 

 

PNS  دستگاه عصبی محیطی

شامل 43 جفت عصب(12 جفت عصب جمجمه ای و 31 جفت عصب نخاعی )

بخش حسی : از طریق گیرنده های حسی مکانیکی(فشار –لمس –کشش )حرارتی-درد-نوری-شیمیایی(غذا-بوها-غلضت مواد در خون)

 

بخش حرکتی :اطلاعات از  pns به  cns  پردازش و دستور

 

 

دستگاه  عصبی خودکار

 

سمپاتیک و پاراسمپاتیک :

 

تاثیر بر روی ضربان قلب –فشار خون –توزیع خون وتنفس

 

اثر گذاری اعصاب سمپاتیک

سیستم تحریکی

افزایش ضربان و قدرت انقباضی

گشادی رگهای کرونری

افزایش جریان خون به عضلات اسکلتی فعال

تنگ شدن رگها در بافتهای غیر فعال

افزایش فشار خون

گشاد شدن برونشها

افزایش متابولیسم

افزایش فعالیت ذهنی

افزایش انتقال گلوکز از کبد به خون

 

اثر گذاری اعصاب پاراسمپاتیک

سیستم بازدارنده (محافظ بدن )

هضم غذا

دفع ادرار

حفظ انرژی

کاهش ضربان

تنگ شدن رگهای کرونری و برونشها

 

SENSEORY-MOTOR INTEGRATION

  1. A stimulus is received by a sensory receptor.
  2. The impulse travels through sensory neurons to the CNS.
  3. The CNS interprets the information and determines the motor response.
  4. The motor impulse travels out from the CNS through motor neurons.
  5. The motor impulse reaches the muscle fibers and the response occurs.

یکپارچگی حسی و حرکتی

1) محرک حسی بوسیله گیرنده های حسی دریافت می شود.

انتقال می یابد.CNS2)تکانه حسی بوسیله نرونهای حسی به 

اطلاعات حسی وارده را تغییر ومناسب ترین پاسخ را انتخاب می کند.  CNS 3)

به وسیله نرونهای حرکتی انتقال می یابند .CNS)پیام های مربوط به پاسخ از  4

5) تکانه حرکتی به عضله منتقل می شود و پاسخ اتفاق می افتد .

 

فعالیت بازتابی

* بازتاب نخاعی

-  بازتاب از پیش برنامه ریزی شده است.

-بازتاب سریعترین روش پاسخ است.

-بازتاب پاسخ بدون هوشیاری است.

-بازتاب از نخاع برگشت داده می شود.

 

 

دو نوع بازتابی که به کنترل عملکرد عضلانی کمک می کند

1) دوک های عضلانی

حساسیت به کشش (موجب انقباض )

مثال :فردی که عضله دو سر بازویی را منقبض می کند موجب کشش تار های عضلانی شده و این کشش

به دوک عضلانی منتقل شده و موجب ارسال تکانه از نرون های حسی مربوطه به نخاع گردیده و در

نتیجه تحریک نرون های حرکتی  باعث ایجاد فرآیندانقباض و افزایش آن می گردد .

 

2)اندام های وتری گلژی

 

حساسیت به کشش زیاد (وقفه در انقباض )

 

دوکهای عضلانی

SKELETAL MUSCLE عضله اسکلتی     

MUSCLE SPINDLE دوکهای عضلانی

تارهای برون دوکی

تارهای درون دوکی(4تا 20 تار)

پایانه های عصبی حسی و حرکتی

کنترل از طریق نرونهای حرکتی آلفا

(انقباض کامل عضلانی )

کنترل از طریق نرونهای حرکتی گاما

(انقباض بخش انتهایی این تارها )

وجود اکتین و میوزین

عدم وجود اکتین و میوزین در بخش میانی

 

ویژگی های دیگر دوک عضلانی

 

اتصال دوک عضلانی به تارهای برون دوکی

اتصال پایانه های عصبی با تارهای درون دوکی

کشیده شدن بخش میانی دوک عضلانی در اثر کشیده شدن تارها

ارسال اطلاعات کشیدگی از طریق پایانه های عصبی حسی

ارسال اطلاعات به نخاع شوکی وسیناپس نرون حسی با نرون حرکتی

ایجاد انقباض عضلانی بازتابی در تارهای برون دوکی برای مقابله با کشش

از طریق عمل دوک های عضلانی انقباض عضلانی افزایش می یابد .

 

 

 

 

 

اندام های وتری گلژی

 

اندام های وتری گلژی حساسیت به کشش زیاد دارند و طی مکانیسمی موجب وقفه در انقباض می شوند .

عملکرد بازدارنده و محافظتی دارد.

این اندام ها بصورت کپسولی از گیرنده های حسی فقط در بخش ابتدایی اتصال تارهای وتری به تارهای عضلانی قرار دارند .

 

تقریبا 5 تا 25 تار عضلانی با هر اندام وتری گلژی در ارتباط است .

مثل کشش سنج عمل می کنند .

این گیرنده های حسی در اصل بازدارنده هستند و با کاهش امکان  عملکرد محافظتی دارند .,آسیب

سازگاری با تمرینات قدرتی وافزایش قدرت ممکن است بدلیل کاهش تاثیر اندامهای وتری گلژی باشد .

 

ملاحظات

وظیفه قشر حرکتی اولیه :تصمیم گیری اولیه و هوشیار (وظیفه کنترل حرکات ظریف و کوچک ) تصویر بزرگتر در قشر حرکتی

 

وظیفه مخچه :مرکز تعادل و یکپارچگی

 

اثرها :الگوهای حرکتی حفظ شده (مهارت)

 

*واحد حرکتی :  ....

 

   ,*فراخوان ترتیبی تارهای عضلانی : درجه بندی قدرت

اصل اندازه : واحدهای حرکتی کوچکتر اول فراخوانده می شوند .

 

 

فصل چهارم

 

سازگاریهای عصبی-عضلانی

با تمرینات مقاومتی

 

سازگاری های عصبی – عضلانی با تمرینات مقاومتی

در نتیجه تمرین: سازگاری های بسیاری در دستگاه عصبی – عضلانی روی می دهد .

میزان و نوع سازگاری : بستگی به نوع برنامه تمرینی دارد (ویژگی تمرین )

قدرت : بیشترین مقدار نیرویی است که یک عضله یا گروهی از عضلات می تواند تولید کند .

توان : (قدرت انفجاری )حاصل ضرب قدرت در سرعت است .

بنابرین دو نفر که قدرت یکسانی دارند اگر یکی از آنها برای جابجا کردن بار مشابهی در یک مسافت برابر زمان کمتری نسبت به دیگری نیاز داشته باشد از توان بیشتری برخوردار است .

نیرو * جابجایی    

 ----------------------=  توان

زمان 

استقامت : توانایی عضلات برای حفظ انقباضهای عضلانی تکراری ویا یک انقباض ایستا می باشد .         

 

نکته کلیدی :

 

توان کاربرد عملی قدرت و سرعت و عامل کلیدی برای اغلب اجراهای ورزشی است .

 

 

ملاحظات

 

* سازگاری عصبی همواره با افزایش قدرت ناشی از تمرینات مقاومتی همراه است اما هیپرتروفی همیشه به وقوع نمی پیوندد .

 

*مکانیسم های عصبی افزایش قدرت : شامل فراخوانی همزمان واحدهای حرکتی بیشتر و کاهش مهار خودبخودی اندامهای وتری گلژی باشد.

 

هیپرتروفی عضلانی :(موقت – تدریجی )

 

1)هیپرتروفی عضلانی موقت : افزایش حجم عضله بلافاصله پس از جلسه تمرین است که ناشی از تورم عضله و زودگذر می باشد .

-ناشی از تجمع مایع “ ادم یا خیز “ در فضای میان بافتی و میان سلولی عضله است که از پلاسمای خون خارج می شود .

2)هیپرتروفی عضلانی تدریجی : در نتیجه تمرینات مقاومتی مداوم رخ می دهد و تغییرات ساختاری واقعی در عضله بوجود می آید.

 

علل هیپرتروفی تدریجی

 

افزایش تارچه های عضلانی

* افزایش فیلامانهای اکتین و میوزین

* افزایش سارکوپلاسم

* افزایش بافت همبند

* و یا ترکیبی از موارد بالا

 

هیپرتروفی و هیپرپلازی

 

هیپرتروفی بطورعمده ناشی از افزایش اندازه تارهای عضلانی منفرد (هیپرتروفی تار عضلانی ) است با این حال شواهدی وجود دارد که افزایش در تعداد تارهای عضلانی (هیپرپلازی )را نیز ممکن می دانند .

 

بی تمرینی : در نتیجه بی تمرینی و یا آسیب آتروفی عضلانی به سرعت شروع می شود. با بکار گیری برنامه های حفظ قدرت عضلانی می توان تمرین را طوری کاهش داد که آتروفی بروز نکند .

 

تبدیل تار های عضلانی به یکدیگر

احتمالا در شرایط زیرامکان تبدیل تارها وجود خواهد داشت :

 

*با عصب گیری متقاطع

 

*با تحریک دراز مدت (در پاسخ به تمرین )

 

انواع کوفتگی عضلانی (حاد – تاخیری )

) کوفتگی عضلانی حاد :

- بلافاصله پس از یک جلسه تمرین و

 در مرحله برگشت به حال اولیه رخ می دهد.

 

دلایل :

 

تجمع اسید لاکتیک –یون های هیدروژن

 و خیز بافتی ناشی از:

انتقال مایع از پلاسمای خون به درون بافتها

 

 

کوفتگی عضلانی تاخیری (DOMS

یک یا دو روز پس از پایان جلسه تمرین اتفاق می افتد.

علت  :انقباض برونگرا

 

 مکانیسم های پیشنهادی برای کوفتگی عضلانی تاخیری :

الف) آسیب ساختاری سلولهای عضلانی

(آسیب موجب افزایش آنزیمهای عضلانی در خون به میزان 2 تا 10 برابر میزان طبیعی میگردد.)

 

ب)واکنش التهابی درون عضلات

(افزایش تعداد سلولهای سفید خون )

کوفتگی تاخیری با موارد زیر  همراه است:

1) افزایش آنزیمهای پلاسما

 

2)پیدایش میوگلوبین در خون

 

3)وجود موارد غیر طبیعی در بافت شناسی

 

روند ایجاد کوفتگی عضلانی تاخیری از دیدگاه آرمسترانگ

الف) آسیب ساختاری: بدلیل تنش بالا در سیستم انقباضی – کشسانی عضله

ب) آسیب غشاء سلولی :موجب اختلال در هموستاز وتعادل کلسیم ---- موجب نکروز یا مرگ سلول در حدود 48 ساعت بعد از تمرین

ج) تجمع مواد محرک : مثل مواد تولید شده توسط فعالیت بیگانه خواری و ... که پایانه های عصبی آزاد عضله را تحریک می کنند .

 

پیشنهادات جهت پیشگیری از کوفتگی

 

الف)کاهش انقباض های برونگرا

 

ب) افزایش تدریجی تمرین

 

ج)شروع تمرین با یک جلسه تمرین خیلی شدید(ایجاد

کوفتگی) – موجب کاهش درد در جلسات بعدی

 

 

 

سازگاری بر پایه ویژگی تمرین

تمرینات جهت سازگاری بایستی بر پایه :

 

ویژگی هر ورزش

الگوهای حرکتی

سرعت حرکت

 

تجزیه تحلیل نیازهای تمرین

کدام گروه عضلانی؟

چه روش تمرینی ؟

چه سیستم انرژی ؟

پیشگیری از آسیب در چه نقاطی از بدن ؟

توجه به نوع تمرین –تعداد دوره ها –زمان استراحت و بار کار

 

 

دستگاههای انرژی

<____________atpمنبع انرژی ذخیره شده در سلولها

 

ATP   =        ADP + Pi

ATP – PC

 

سه منبع غذایی انرژی زا    

 

کربوهیدراتها

پروتیین ها

چربیها                                                              

 

ازطريق سه منبع غذايی   atp بازسازی

 

 

 

نکته : هر گرم کربوهیدرات 4 کیلو کالری

وهر گرم چربی 9 کیلو کالری انرژی تولید می کند

اما انرژی حاصل از کربو هیدرات قابل دسترس تر می باشد

(پروتئین نیز می تواند انرژی تولید کند ولی بسیار مد نظر نیست ، بدلیل اینکه...)

در بدن انسان ، در صد زیادی از انرژی (حدود 60تا70 در صد ) به گرما تبدیل می شود و بقیه جهت کار مکانیکی و فعالیت سلولی مصرف می گردد.

 

سه مسیر تولید  atp

دستگاه atp-pc  15 ثانیه

2)دستگاه گلیکو لیتیک(بین 1 تا2 دقیقه)          

3)دستگاه هوازی(بیش از 3 دقیقه)                                   

 

دستگاه ATP- PC

صندوق  پس انداز

 

ATP  -------à     ADP + Pi

 

 

 

PC

Pi از فسفو کراتین (pc) جدا می شود ( توسط آنزیم کراتین کیناز) و می تواند با ADPترکیب شود وATP تشکیل دهد  (جهت حفظ سطوح  ATP)

 

دستگاه اسید لاکتیک( گلیکو لیتیک)

از طریق آنزیم های مربوطه فرایند گلیکولیز را صورت می دهد

در نبود اکسیژن    -ç    اسید پیروویک     ç       اسید لاکتیک

ATP1 مول گلو کز          ç                    2 مول

ATP1مول گلیکوژن              ç                3مول

 

 

د ستگاههای ATP – PCو گلیکولیز  بی هوازی   سهم  اصلی را در تامین انرژی  در جریان  دقایق اولیه ورزشهای بسیار شدید  بر عهده  دارند .

اگرچه  چربی نسبت به کربوهیدرات  انرژی بیشتری  به ازای هر گرم تولید می کند   ولی  اکسیداسیون چربی نیاز به اکسیژن بیشتری دارد (نسبت به کربوهیدراتها)

 

 

دستگاه هوازی با تجزیه مواد سوختی در حضور اکسیژن سر و کار دارد .

این دستگاه نسبت به دستگاه های ATP – PC و گلیکو لیک ، انرژی بیشتری تولید می کند.

 

 

اکسیداسیون کربوهیدراتها

1- گلیکولیز هوازی

2- چرخه کربس

3- زنجیره انتقال الکترون

آب ، Co2 و 39 مولکول ATP فرآورده نهایی این فرایند است .

پ

 

اکسیداسیون چربیها

1- بتا اکسیداسیون چربیها

2- چرخه کربس

3- زنجیره انتقال الکترون

در این فرایند انرژی  بیشتری تولید می گردد ( حدود 130مول ATP )

ظرفیت اکسایش عضلات بستگی به میزان آنزیمهای اکسایشی ، ترکیب نوع تارها و فراهمی اکسیژن آنها دارد.

 

 

دو نمونه از آنزیمهای میتوکندریایی در گیر در چر خه کربس

سو کسینات دهید روژناز (SDH )

سیترات سنتاز (CS)

         VCO2                                    

نسبت تبادل تنفسی           ----------------     = RER

VO2                                      

 

 

اندازه گیری مستقیم انرژی :

اندازه گیری گرمای تولید شده به وسیله بدن به طور مستقیم با استفاده از یک کالریمتر

اندازه گیری غیر مستقیم انرژی  :

اندازه گیری مقدار اکسیژن مصرفی ، مقدار CO2 آزاد شده ، محاسبه  RERو مقایسه آن با مقادیر استاندارد

 

 

آستانه لاکتات

در صدی از حداکثر اکسیژن مصرفی  است (آستانه لاکتات بالا نشانه عملکرد استقامتی بهتر میباشد) یکی از بهترین شاخصها برای تعیین آهنگ حرکت ورزشکار در فعالیتهای استقامتی (مثل دوچرخه سواری و دو های استقامتی ) است.

آستانه لاکتات : نقطه ای است که لاکتات خون در ورزش به سرعت افزایش می یابد.

در افراد غیر ورزشکار : آستانه لاکتات در حدود 50تا 60 در صد حداکثر اکسیژن مصرفی است.

در ورزشکاران زبده :در 70تا 80 در صد حداکثر اکسیژن مصرفی

اکسیژن مصرفی اضافی پس از تمرین  (EPOC) :

مقدار اکسیژنی است که بلافاصله پس از تمرین و بیش از مقدار اکسیژن مصرفی حالت استراحت به مصرف می رسد .

1- بخش سریع  : دوباره سازی   PC , ATP بدون حضور اکسیژن

2- بخش آهسته : دفع لاکتات

به منظور : باز سازی  ذخایر اکسیژن همو گلوبینی و میو گلوبینی و دفع CO2

عوامل موثر در موفقيت ورزشکاران استقامتی:

1- حداکثر  اکسیژن مصرفی بالا

2- آستانه لاکتات بالا

3- اقتصاد فعالیت بالا و Vo2 پائین تر برای یک کار یکسان

4- در صد تار های عضلانی کند انقباض بالا

 

 

متابولیسم پایه)BMR)

 

 

حداقل انرژی مورد نیاز بدن برای حفظ اعمال سلولی پایه

BMR ارتباط بالایی با توده بدون چربی و رویه سطحی بدن دارد (عوامل دیگر : سطح فعالیت ، سن ، جنسیت ، وزن )

BMR در دامنه بین 1200 تا 2400 کیلو کالری در شبانه روز نوسان دارد .

با فعالیت ورزشی افزایش می یابد ولی اکسیژن (VO2maxمصرفی محدود است (محدودیت 

 

خستگی ناشی از فعالیت بی هوازی :

تولید اسید لاکتیک- تجمع یونهای    h+   (کاهش  ph   عضلانی )

 

 

و اختلال در فرآیند های تولید انرژی و انقباض عضلانی 

خستگی ناشی از فعالیت هوازی :

1)تخلیه منابع انرژی (گلیکوژن )

2)ناتوانی انتقال عصبی

مکانیزم محافظتی CNS (خستگی ادراکی معمولا از خستگی فیزیولوژیکی پیشی می گیرد )

 

*ورزشکارانی که احساس خستگی می کنند بایستی از نظر روانی برای ادامه فعالیت تشویق شوند.

 

 

پایان